KRISIS NEGERI SEMBILAN : APABILA KUASA EKSEKUTIF MELANGGAR SEMPADAN ADAT PERPATIH

Krisis perlembagaan di Negeri Sembilan memasuki satu episod baharu dimana Undang 4 membuat keputusan menurunkan Yang Dipertuan Negeri pada ketika ini.

Namun disebalik krisis ini, wujud pula krisis sampingan apabila UMNO Negeri Sembilan membuat keputusan menarik sokongan ke atas MB Negeri Sembilan dari PKR, Aminuddin Harun, sekaligus krisis perlembagaan menjadi krisis politik di negeri yang menggunakan adat pepatih ini.

Disebalik hiruk pikuk di Negeri Sembilan, wujud pihak dalam PH yang nampaknya cuba memanipulasi fakta sebenar, mengenai apa yang terjadi di Negeri Sembilan, sehingga ianya kelihatan seakan-akan apa yang terjadi di Negeri Sembilan pada hari ini berpunca daripada UMNO.

Sedangkan pada hakikatnya krisis ini menjadi lebih keruh apabila MB Negeri Sembilan Aminuddin Harun bertindak melebihi had yang dibenarkan dalam undang-undang tubuh kerajaan Negeri Sembilan dan undang-undang adat Negeri Sembilan.

Apakah punca UMNO Negeri Sembilan bertindak menarik sokongan terhadap Menteri Besar Aminuddin Harun?

1. Pelanggaran Kedaulatan Adat Perpatih

Di Negeri Sembilan, kedudukan Yang Dipertuan Besar ditentukan oleh Undang Yang Empat (Sungai Ujong, Jelebu, Johol, dan Rembau). Apabila Menteri Besar (MB) mengeluarkan kenyataan tidak mengiktiraf keputusan Undang 4 mengenai kedudukan takhta, ia dilihat sebagai satu penderhakaan terhadap institusi adat yang paling tinggi.

2. Tekanan Politik dan Identiti UMNO

Sebagai sebuah parti yang sering meletakkan naratif "Pejuang Agama, Bangsa, dan Raja-raja," UMNO berada dalam posisi yang sukar.

 Majoriti akar umbi UMNO di Negeri Sembilan sangat kuat pegangan adatnya. Maka mereka mengetahui secara mendalam kedudukan Undang dan Yang Dipertuan Negeri Sembilan.

UMNO mendakwa MB telah melangkaui sempadan kuasa (ultra vires) kerana urusan pelantikan atau penurunan takhta adalah hak mutlak Undang 4 mengikut Perlembagaan Negeri, bukannya kuasa badan eksekutif (kerajaan negeri).

3. Krisis Legitimasi (Keadilan Perlembagaan)

Apabila Undang 4 dan Tunku Besar Tampin tidak hadir ke Sidang DUN, ia adalah isyarat jelas mengenai krisis perlembagaan. Bagi UMNO, menyokong MB yang tidak lagi mendapat restu daripada "pemerintah" (iaitu Undang 4 yang melantik YDP Besar) dianggap akan melumpuhkan kestabilan negeri dalam jangka masa panjang.

4. Status "MB Minoriti"

Kerana status PKR sebagai kerajaan minoriti, sokongan UMNO adalah talian hayat utama. UMNO menggunakan "penarikan sokongan" ini sebagai strategi politik untuk:

 * Mengubah MB yang lebih memahami peraturan dan undang-undang adat tempatan.

 * Memelihara kedudukan Institusi Pemerintahan Unik Negeri Sembilan.

 * Mengelakkan imej bahawa mereka menyokong tindakan yang membelakangkan Undang 4.